Muzeum Miasta Gdyni

W nowoczesnym budynku przypominającym statek, tuż przy nadmorskim bulwarze, mieści się muzeum opowiadające niezwykłą historię przemiany rybackiej wsi w jedno z najważniejszych miast portowych Polski. Muzeum Miasta Gdyni to miejsce, gdzie w multimedialny sposób można prześledzić, jak w ciągu zaledwie kilkunastu lat międzywojnia powstało tu tętniące życiem miasto. Historia ta jest na tyle wyjątkowa, że zasługuje na więcej niż pobieżne spojrzenie.

Gdynia to miasto bez średniowiecznego rynku, bez starówki w tradycyjnym rozumieniu. To metropolia zbudowana niemal od zera w latach 20. i 30. XX wieku, gdy Polska odzyskała niepodległość i potrzebowała własnego portu nad Bałtykiem. I właśnie ta nietypowa geneza sprawia, że zwiedzanie muzeum potrafi zaskoczyć nawet tych, którzy spodziewają się standardowej ekspozycji historycznej.

Budynek który sam w sobie jest atrakcją

Zanim przekroczy się próg muzeum, warto przez moment przyjrzeć się samemu budynkowi. Jasny piaskowiec, z którego został zbudowany, lśni w słońcu, a jego fragment rozpostarty niczym żagiel od razu nawiązuje do morskiego charakteru miasta. Gmach stanął przy ulicy Zawiszy Czarnego w 2007 roku i od razu stał się jednym z rozpoznawalnych punktów na mapie Gdyni.

Otwarcie tego miejsca w obecności ówczesnego prezydenta było zwieńczeniem wieloletnich starań gdynian o stworzenie przestrzeni godnej ich historii. Wcześniej zbiory gromadzono w różnych miejscach, a pomysł na muzeum krążył po mieście już od lat 60. ubiegłego wieku. Dopiero po dekadach udało się zrealizować ten projekt w formie, która odpowiada dynamice i nowoczesnemu charakterowi samej Gdyni.

Wystawa stała – Gdynia dzieło otwarte

Serce muzeum bije na pierwszym i drugim piętrze, gdzie rozciąga się ekspozycja stała pod tytułem „Gdynia – dzieło otwarte”. Zwiedzanie zaczyna się od czasów, gdy na miejscu dzisiejszego miasta była niewielka wioska rybacka. Trudno uwierzyć, patrząc na współczesną Gdynię, że jeszcze sto lat temu mieszkało tu zaledwie kilkaset osób.

Ekspozycja prowadzi chronologicznie przez kolejne etapy rozwoju miasta. Pokazuje, jak w ekspresowym tempie budowano port, dzielnice mieszkaniowe, infrastrukturę. Multimedialne przekazy sprawiają, że historia nie jest tu suchym wyliczaniem dat – zamiast tego poznaje się losy konkretnych ludzi, którzy tworzyli to miejsce. Architekci, inżynierowie, robotnicy, artyści, zwykli mieszkańcy. To właśnie ich historie nadają kontekst temu, co działo się w mieście.

Szczególnie interesująca jest część poświęcona okresowi międzywojnia, gdy Gdynia przeżywała swój złoty wiek. Wtedy powstały charakterystyczne budynki w stylu modernistycznym, które do dziś wyróżniają centrum miasta. Na wystawie można zobaczyć, jak wyglądały te konstrukcje tuż po wybudowaniu, jakie funkcje pełniły, kto je projektował.

W zbiorach muzeum znajduje się prawie 40 tysięcy fotografii dokumentujących życie miasta na przestrzeni dekad. Wśród nich są unikalne negatywy szklane z lat 30. autorstwa Henryka Poddębskiego – znanego fotografa, który uwiecznił port i ulice Gdyni w czasach jej największej świetności przed wojną.

Dizajn i fotografia – nieoczekiwane oblicze muzeum

Nie każdy wie, że Muzeum Miasta Gdyni to także ośrodek promocji polskiego i europejskiego designu. Oprócz wystawy stałej regularnie pojawiają się tu ekspozycje czasowe – fotograficzne, artystyczne, poświęcone wzornictwu. Ta różnorodność sprawia, że do muzeum można wracać i za każdym razem zobaczyć coś nowego.

Zbiory fotograficzne są tu naprawdę imponujące. Poza wspomnianymi już pracami Poddębskiego, muzeum posiada setki negatywów i oryginalnych fotografii autorstwa Bolesławy i Edmunda Zdanowskich – małżeństwa fotografów, którzy przez lata dokumentowali codzienność gdyńskiego portu i jego mieszkańców. Te obrazy pokazują miasto w sposób intymny, z perspektywy ludzi, którzy tu żyli i pracowali.

Dla kogo jest to miejsce

Muzeum sprawdzi się przede wszystkim u osób zainteresowanych historią XX wieku i urbanistyką. Jeśli fascynuje cię, jak powstają miasta, jak planuje się przestrzeń miejską, jak architektura wpływa na życie ludzi – znajdziesz tu wiele inspiracji. Gdynia to wyjątkowy przypadek miasta zaplanowanego niemal od podstaw, więc można tu prześledzić proces, który w innych polskich miastach rozciągał się na stulecia.

Rodziny z dziećmi również znajdą tu coś dla siebie, szczególnie jeśli młodsi wiedzą trochę o historii Polski i interesują się techniką czy transportem morskim. Multimedialna forma ekspozycji sprawia, że zwiedzanie nie jest monotonne. Warto jednak pamiętać, że to nie jest muzeum interaktywne w stylu centrów nauki – tu chodzi przede wszystkim o poznanie historii poprzez eksponaty i opowieści.

Miłośnicy fotografii docenią bogactwo zbiorów archiwalnych. Dla osób, które znają Gdynię lub mieszkają w mieście, muzeum może być odkrywcze – pokazuje miejsca, które się codziennie mija, w zupełnie innym świetle, z perspektywy ich genezy i ewolucji.

Ile czasu potrzeba na zwiedzanie

Na spokojne obejrzenie wystawy stałej warto zarezerwować sobie około półtorej godziny. Jeśli akurat dostępna jest ciekawa wystawa czasowa, można doliczyć kolejne 30-40 minut. Niektórzy przechodzą przez ekspozycję szybciej, ale wtedy łatwo przegapić ciekawe detale – zdjęcia, cytaty, fragmenty filmów dokumentalnych, które składają się na pełniejszy obraz miasta.

Muzeum nie jest ogromne, co w tym wypadku jest zaletą. Nie męczy nadmiarem informacji, nie przytłacza. Ekspozycja jest zwarta i dobrze skomponowana, więc nawet jeśli nie jesteś fanem spędzania całego dnia w muzeach, to miejsce może cię mile zaskoczyć.

Praktyczne informacje – bilety, godziny otwarcia, dojazd

Muzeum Miasta Gdyni jest otwarte od wtorku do piątku w godzinach 10:00-16:00, a w weekendy od 10:00 do 17:00. Poniedziałki to dzień wolny od zwiedzających. Co istotne – każdy wtorek jest dniem darmowego wstępu, więc jeśli chcesz zaoszczędzić, to dobry moment na wizytę.

Bilety kosztują 15 złotych w cenie normalnej i 7 złotych ulgowej. Kasy znajdują się na parterze, tam też jest niewielki sklepik muzealny i toalety. Do ekspozycji można wejść schodami lub windą – obiekt jest dostosowany dla osób z ograniczoną mobilnością.

Dojazd jest prosty, bo muzeum stoi w reprezentacyjnej części miasta, przy ulicy Zawiszy Czarnego 1, tuż obok bulwaru nadmorskiego. Jeśli przyjeżdżasz samochodem, możesz skorzystać z płatnego parkingu w okolicy. Komunikacją miejską dojeżdża się tu równie wygodnie – w pobliżu jest kilka przystanków autobusowych i trolejbusowych.

Warto połączyć wizytę w muzeum ze spacerem po bulwarze lub wizytą w pobliskim Muzeum Marynarki Wojennej, które znajduje się dosłownie kilkadziesiąt metrów dalej. W ten sposób można stworzyć sobie całkiem sensowny plan na popołudnie w Gdyni.

Budynek muzeum został otwarty uroczyście 16 listopada 2007 roku. Jego architektura nawiązuje do morskiego charakteru miasta – forma przypominająca statek nie jest przypadkowa, tylko świadomym wyborem projektantów, którzy chcieli, by już z zewnątrz było widać, o czym opowiada to miejsce.

Muzeum Miasta Gdyni nie należy do tych atrakcji, które krzyczą o uwagę. Nie ma tu efektownych instalacji ani rozrywkowych atrakcji. Jest za to dobrze opowiedziana historia miasta, które w ciągu kilkunastu lat przeszło drogę od wsi do nowoczesnego portu. Dla osób, które lubią poznawać miejsca nie tylko z przewodników, ale też rozumieć ich kontekst i genezę, to pozycja obowiązkowa w planie zwiedzania Trójmiasta.